بالگرد میل۴

بالگرد میل تهاجمی میل -۴ از اولین بالگردهای تولید شده توسط کمپانی میل اتحاد جماهیر شوروی است
این بالگرد را در واقع باید پدر بالگرد میل ۲۴ دانست و البته اولین تلاش روسها برای توسعه یک بالگرد تهاجمی بحساب آورد
بدستور فرماندهان در شوروی این بالگرد بدون اینکه پیش نمونه ای از ان ساخته شود ، بصورت مستقیم وارد خدمت شد و قرار بر این شد که در خدمت نقاط ضعف ان برطرف شود لذا بالگرد در سال ۱۹۵۲ وارد خدمت شد
ولی شروعی بسیار بد داشت و اولین نسخه بخاطر نداشتن تعادل و اشکالات در زمینه نقطه ثقل ، زمانی که قصد داشت از زمین بلند شود بیکباره به یکطرف واژگون شد
این آخرین حادثه نبود زیرا بمدت نه چندان طولانی یک فروند دیگر هم مانند بالگرد پیشین دچار سانحه شد پس از بررسی های گسترده علت حادثه را پیدا کردند ، برای رفع مشکل قطر پروانه اصلی را مقداری افزایش داده و پروانه ها را هم از جنس قویتری ساختند
در نهایت در سال ۱۹۵۲ در روز جشن سالیانه روز هوانوردی در شوروی و طی رژه ارتش شوروی بنمایش درامد و به جهانیان معرفی
سوال این است چرا اینقدر برای ورود بخدمت ان عجله داشتند و چنین دستور غیر منطقی و احمقانه ای برای ورود مستقیم بالگرد بخدمت و رفع نواقص ان در خدمت گرفتند ؟
در واقع شوروی این بالگرد را در پاسخ به ساخت بالگرد H-19Chickasaw امریکا طراحی کرد ، امریکا بالگرد اچ -۱۹ را بشکل گسترده ای تولید و بخدمت گرفت در واقع توانایی بالگرد برای اولین بار توسط امریکاییها بنمایش گذاشته شد در این نبرد دولت ایالات متحده به شکل گسترده ای اقدام به استقرار بالگرد ها در جنگ کره کرد ، ایالات متحده شکل جدیدی از کاربری را از بالگرد نشان داد در واقع تا پیش از ان بالگردها بیشتر جهت جابجایی نیرو به کار میرفت ولی در جنگ کره ایالات متحده اقدام به نصب سلاح بر روی بالگرد و حملات هوایی به نیروهای دشمن کرد
.نتیجه کار شگفت اور بود بزودی بالگردها به فوق ستاره جنگ کره تبدیل شدند نیروهای کمونیست تقریبا چهار تا پنج برابر نیروهای سازمان ملل بودند ولی امریکا با بخدمت گرفتن بالگردها این اختلاف بسیار زیاد را بخوبی جبران کرده بودند بالگردها از جابجایی نیرو و مهمات تا اسکورت کاروانهای نظامی ، حمله به سنگرها و کمین های مسلسل تا ایجاد اتش پر حجم و دادن گرای توپخانه و هدایت اتش توپخانه خودی را برعهده داشتند لذا شوروی بسرعت کمپانی میل را مامور توسعه نسخه مشابهی کردند فرماندهان روسی انقدر عجله داشتن که قرار شد بالگرد مستقیم وارد خد مت شود و در انجا مشکلات احتمالی رفع شود ولی وقوع چند حادثه سبب شد کمی محطاط تر عمل کنند

بالگرد امریکایی اچ۱۹…میل۴ روسی بر اساس این بالگرد ساخته شد

اگرچه بالگرد بعنوان یک بالگردتهاجمی توسعه یافته بود ولی دارای نقش ثانویه دیده بانی هم بود همچنین در اغلب مواردبعنوان بالگرد ترابری نیز بخدمت گرفته میشد بالگرد در زیر کابین دارای یک اتاق کوچک بود که خدمه اضافه در درون ان جا میگرفت و نشانه مشخصه کابین وجود پنجره های گرد کوچکی بود که در بخش قرار گرفتن نیروی دیده بان قرار داشت
همچنین ازاین کابین برای حمل و جابجایی مهمات و سایر تجهیزات استفاده میشد ، عزیزان اگر دقت کنید بالگرد از همان ویژگی هایی برخوردار است که بنوعی نمونه پیشرفته تر و بروز تر ان را در میل -۲۴ میبینیم میل -۲۴هم از همان کابین زیر کابین خلبان برخوردار است ولی بزرگتر و با قابلیت بیشتری
برخی از بالگردها با ماموریت گشت دریایی تولید میشد این دسته از بالگردها به یک رادار جستجوی سطحی در قسمت زیر دماغه و سونار تجهیز میشدند و کاربر تجهیزات الکترونیکی ان در کابین بخش دیده بانی مستقر میشد این نسخه توان حمل اژدر و راکت های ضد کشتی را داشتند اطاقک دیده بانی از یک درب که لولایی بود و بسمت بیرون باز میشد استفاده میکرد ، این بالگرد نسخه های اصلی را که پر تعداد ترین نسخه تولید است را تشکیل میداد
بالگرد در واقع بر اساس بالگرد میل -۱توسعه یافت بالگرد توان حمل ۶ سرباز یا ۱۰۰۰ کیلو بار را داشت در برخی از نسخه های اخر تا ۱۲۴۰ کیلوگرم بار را میتوانست جابجا کند ، از یکدستگاه موتور پیستونی با توان ۱۷۰۰ اسب بخار قدرت که در قسمت بینی بالگرد قرار داشت بهره میبرد که به یک پروانه ملخ چهار تیغه مفصلی با پره های ملخ فولادی منتقل میشد که قطر پروانه ملخ اصلی ۲۱ متر بود این درحالی بود که در نسخه های اولیه که واژگون شدند این رقم ۱۷متر بود(یکی از ویژگی های برجسته بالگردهای روسی استفاده از ملخ اصلی ۴ پره بود این در حالی بود که ایالات متحده در تمامی بالگردهای خود از ملخ دو تیغه استفاده میکرد ، مزیت استفاده از ملخ چهار پره پرواز نرم بالگرد و سر وصدای کمتر بود)بالگرد دارای ۱۶/۹متر طول بود و حداکثر وزن بالگرد هنگام بلند شدن تقریبا ۸ تن بود یا دقیقتر ۷/۹تن البته بالگرد تا وزن ۸/۵ تن هم پرواز کرده بود ولی از ۸ تن به بالا بالگرد ابتدا ب
اید کمی خزش میکرد تا بتواند از زمین کنده شود حداکثر سرعت بالگرد ۲۰۰ کیلومتر در ساعت بود و سقف ارتفاع دست یافتنی ۵۵۰۰ متر بود اگرچه بالگرد در ۳ ژوئن ۱۹۵۲ معرفی شد رسما در سال ۱۹۵۳ وارد خدمت شد
میل -۴ سال ۱۹۵۱ توسعه یافت و تا سال ۱۹۷۹ تولید شد این بالگرد در اغلب کشورهای بلوک شرق بخدمت گرفته شد و بیش از ۴۰۰۰ فروند از ان تولید شد در چین این بالگرد تحت مجوز شوروی با درکمپانی هاربین در دو نسخه زد -۵ و زد -۵ اس تولید شد این بالگرد در کمپانی میل روسیه به تولید انبو ه رسیدبالگرد میل -۴ زیر بالچه های جدا شونده خود دارای ۴ جایگاه نصب تسلیحات بود که در مجمع تا ۱۰۰۰ کیلوگرم و در نسخه های آخر تا ۱۶۰۰ کیلوگرم ظرفیت جابجایی ان بود میتوانست ۴ راکت انداز یا ۴ اژدر ضد زیر دریایی یا ضد کشتی حمل کند و یا ترکیبی از هر دو یا اینکه بجای سلاح منبع سوخت در جایگاه های حمل سلاح حمل کند

میل۴..این بالگرد دارای یک موتور پیستونی بزرگ در درون دماغه بود دقیقا مشابه اچ۱۹

تا پیش از ورود میل -۴،بخدمت ارتش شوروی از میل -۱بعنوان بالگرد تهاجمی نیز استفاده میکرد ولی کارایی بالگرد امریکایی اچ -۱۹سبب شد که شوروی هم به فراست توسعه یک بالگرد تهاجمی تر از میل ۱ بیفتد
میل -۴ در ظاهر شباهت بسیار زیادی به بالگرد امریکایی اچ -۱۹ داشت ولی از نظر کارایی دارای توان حمل محموله بیشتری بود اگرچه بالگرد امریکایی چالاک تر از بالگرد جدید روسها بود
بالگرد میل -۴ پس از ورود بخدمت در بسیاری از موارد جایگزین میل -۱ شد اگرچه بصورت کامل میل -۱از خدمت خارج نشد و تا مدتی بصورت محدود بکار گرفته میشد
بالگرد میل -۴در خدمت بسیار خوش درخشید و بی اغراق یکی از بهترین بالگردهای ساخت شوروی بود که هنوز هم در کره شمالی در خدمت است ، این بالگرد چه در بخش نظامی وچه در بخش غیر نظامی بسیار خوش درخشید و در اغلب بخشها بخدمت گرفته شد شرکت ایرفلوت از این بالگرد در بخش جابجایی بار و مسافر استفاذه میکرد تقریبا تمامی بخشهای شوروی چه نظامی و چه غیرنظامی در لیست کاربران این بالگرد بودند و تا چند دهه بالگرد اصلی شوروی بحساب می امد تا اینکه با بالگرد میل -۸ جایگزین گردید
اخرین کاربران این بالگرد کره شمالی و البانی بودند که البانی پس از پیوستن به ناتو تمامی ناوگان میل -۴های خود را از خدمت خارج کرد و جالب اینجاست که پس از نزدیک به ۷۰سال که از تولید این بالگرد میگذرد در کره شمالی هنوز هم بعنوان بالگرد اصلی تهاجمی بار پشتیبانی نزدیک بر عهده این بالگرد و نسخه چینی ان است
ولی در سایر کشور ها اخرین بازمانده انها در سال ۲۰۰۵ از خدمت خارج شددر غرب میتوان این بالگرد را با بالگرد هیوی تشبیه کرد که یکی از بهترین بالگردهای تولید شوروی بود
میل -۴ در ابتدا بعنوان یک بالگرد تهاجمی با توان ثانویه دیده بانی و جستجو و نجات طراحی شد و کاربر اصلی ان نیروی هوایی روسیه بود ( در روسیه هوانیروز جزو واحدهای نیروی هوایی است ) ولی در نیروهای دریایی کشورهای بلوک شرق به عنوان بالگرد گشت دریایی و ضد زیردریایی هم بخدمت گرفته شد
پس از اینکه ارتش ان را از خدمت خارج کرد وارد خدمت در سایر واحدها جهت خدمت در نقش های مختلف ازاین بالگرد کارا و قدرتمند بهره گرفته شد
در ارتش هند اولین بالگرد در خدمت این کشور بود و خدمات بسیار زیادی به این کشور انجام داد و لشکر۵۷ کوهستان این کشوربا توسل به این بالگرد از نابود نجات پیدا کرد
این بالگرد ساده و کارا به مرور جای بالگرد میل ۱ را نیز در خدمت گرفت اگرچه از ابتدا قرار نبود بعنوان جایگزین میل -۱ تولید شود و در واقع برای ایفای نقش بعنوان یک بالگرد تهاجمی و جهت خدمت در کنار میل -۱ توسعه یافت ولی انقدر توان چند منظورگی بالگرد بالا بود و انقدر سازگار با هر نوع شرایط و در هر نوع وظیفه ای بود که با توجه به قابلیت های بالای این بالگرد ، ارتش شوروی ترجیح داد از یکی از این دو بالگرد استفاده کند که قاعدتا بالگرد میل -۱ از خدمت خارج شد این بالگرد در سه نسخه اصلی ، نسخه متوسط و نسخ دانگرید شده طراحی و تولید شد ،

کابین خلبان در بالای بالگرد قرار داشت یعنی روی موتور و یا بخش حمل سرباز

نسخه اصلی برای خدمت در ارتش شوروی بود و از تجهیزات اصلی و کارا بهره میبرد، نسخه ای با کیفیت و کارایی پایین تر از نسخه اصلی که برای خدمت در متحدان شوروی در ورشو تولید میشد ، که البته کیفیت ان خیلی با نسخه اصلی فرق نمیکرد و فقط برخی عملکرد و یا فن اوری هایی که محرمانه به حساب می امد در انها استفاده نشده بود و گرنه از حیث موتور و یا تجهیزات اصلی کمی با تجهیزات مشابه نسخه اصلی تفاوت میکرد و البته نسخه سوم که شدیدا دانگرید شده بود و جهت صادرات به کشورهای خریدار تجهیزات شوروی بود این نسخه بی اغراق کمتر از نصف قابلیت بالگردهای اصلی را داشت و بطور مثال اگرچه موتور نصب شده بر روی نسخه اصلی دارای بیش از ۱۷۰۰ اسب بخار قدرت بود این نسخه از یک موتور ۱۰۰۰ اسب بخاری قدرت میگرفت که شدیدا بر مقدورات پروازی و توان حمل محموله بالگرد تاثیر گذارده بود ( کلا این سیاست صادرات سلاح شوروی در آنزمان بود تا اگر نسخه صادراتی بدست غربیها افتاد نتوانند عملکرد تسلیحات در خدمت شوروی را ارزیابی کنند) دو نسخه از بالگرد بسیار پر تعداد تر بودند نسخه جهت خدمت در نیروی هوایی که تسلیحات روی ان نصب میشد و در نقش تهاجمی تولید میشد و نسخه ای که بعنوان گشت دریایی ساخته شده و در زیر بدنه خود به رادار جستجوی سطحی مجهز بود
بالگرد میل -۴ بخاطر برخورداری از طراحی بسیارساده و کارا تا چند دهه پس از تولید ، بالگرد اصلی روسها بود بغیر از کشور اتحاد شوروی از سوی تمامی کشورهای عضو پیمان ورشو و دیگرکشورهای خریدار تجهیزات شوروی بخدمت گرفته شد بالگرد میل -۴ بین سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۷۹ بمدت ۴ دهه در خدمت ارتش شوروی بود و ۴۲ نسخه مختلف از ان تولید شد که خود یک رکورد محسوب میشود ولی در سال ۱۹۷۹ از خدمت خارج شد و با بالگرد میل -۸ که از موتور توربو شفت و تجهیزات پیشرفته تری برخوردار بود جایگزین گردید
در دیگر کشورهای کاربر نیز در دهه ۱۹۸۰ از خدمت خارج شد و تنها چند کشور فقیر مانند آلبانی و کره شمالی همچنان از ان استفاده میکردند تا در سال ۲۰۰۵ آلبانی پس از پیوستن به ناتو با دریافت کمکهای مالی از ایالات متحده ، المان و فرانسه در قالب کمکهای نظامی ناتونهایتا موفق به خرید از کمپانی بل و ایرباس و جایگزین نمودن انها شد و امروزه تنها کشور کاربر این بالگرد و یا بهتر بگوییم تنها کاربر بالگردهای موتور پیستونی در دنیا کشور عزتمند و استکبار ستیز کره شمالی است که این بالگرد را که ۴۱ سال پیش در کشور سازنده منسوخ شده را همچنان در نیروی هوایی خود که بیشتر به یک موزه شبیه است تا نیروی هوایی در خدمت دارداین بالگرد در اغلب ویژگی ها رکوردهایی زد که هرگز در شوروی بالگرد دیگری نتوانست ان را تکرار کند بطور مثال در تعداد نسخه های مختلفی که از این بالگرد در طول چهار دهه تولید شد رکوردی بود که هرگز تکرار نشد ، تقریبا ۴۲ نسخه مختلف با کارایی های متفاوت از این بالگرد تولید شد که این موضوع مرهون سازگاری فوق العاده و توان چند منظورگی کامل بالگرد بود و در تمامی نقش ها بخدمت گرفته شد و ویژگی همه نسخه ها این بود که تنها با تغییر اندکی بالگرد به نسخه جدید تبدیل شده بود و برای کشور دارنده پشتیبانی فنی و لوازم یدکی اختصاصی نیاز نداشت و تقریبا تمامی نسخه های این بالگرد از تجهیزات و لوازم یدکی مشترکی برخوردار بودند در کل بیش از ۴۰۰۰ فروند از انواع مختلف این بالگرد تولید و بخدمت گرفته شد که بیش از ۵۰۰ فروند در چین تولید شد
در کل اگر بخواهیم این بالگرد را بصورت خلاصه تعریف کنیم باید بگوییم یک بالگرد بسیار کارا ، سازگار و با دوام که توانایی بسیار زیادی در انجام‌ ماموریت های مختلف داشت ، میخائیل میل سرطراح و موسس کمپانی بالگرد سازی میل در دهه ۱۹۶۰ بدون اینکه سفارشی برای طراحی داشته باشد بخاطر علاقه بسیار زیادی که به بالگردهای تهاجمی داشت و بعنوان یک طرح داخلی و با هزینه شرکت میل ، با تغییراتی در یک بالگرد میل -۴ و تقویت توان آتش و قابلیت های ان بالگردی جدید طراحی و تولید کرد که بعدها با عنوان میل -۲۴ به بالگرد اصلی و تهاجمی ارتش شوروی تبدیل و تا امروز خط تولید ان همچنان فعال است و تبدیل به یکی از بهترین بالگردهای تهاجمی در جهان شد
نسخه تهاجمی میل -۴
همانگونه که ابتدای مقاله گفته شد در شوروی بالگ
رد میل -۴ را بعنوان یک بالگرد با توان تهاجمی بالا توسعه دادند زیرا در همان زمان میل -۱ بعنوان یک بالگرد ترابری در خدمت بود و در ابتدا هم قرار بود در کنار هم خدمت کنند ولی با توجه به اینکه میل -۴ توان ترابری هم داشت در نهایت میل -۴ در خدمت جای برادر بزرگتر را هم گرفت
با توجه به این تمامی نسخه های بالگرد از پتانسیل حمل سلاح برخوردار بودند ولی نسخه MI-4 AV بصورت تخصصی بعنوان بالگرد تهاجمی تولید شده بود لذا از تجهیزات هدف گیری و تسلیحات بسیار موثرتر و پیشرفته ای بهره میبرد
این نسخه بر پایه میل -۴ ای تولید شده بود و در زمان خود یک بالگرد تهاجمی تمام عیار بحساب و دارای سیستم سلاح کا -۴ وی بود که در انزمان یک سیستم تسلیحاتی بسیار پیچیده بحساب می امد که شامل چهار فروند موشک ۹M17M ATGM بود

تمامی نسخه های تولیدی توان حمل بالچه برای حمل راکت ۵۷ م م اس۵ را داشتند ولی نسخه های چونav توان حمل موشک ضد تانک را نیز داشت

در زیر بالچه های تسلیحاتی خود دارای ۶ جایگاه حمل تسلیحات بود که میتوانست ترکیبی شامل ۶ راکت انداز UB-16-57U را حمل کند یا بجای ان ۶ بمب ۱۰۰ کیلوگرمی یا ۴ بمب ۲۵۰ کیلوگرمی ویا ترکیبی از راکت انداز به همراه بمب ۱۰۰ کیلوگرمی را حمل کند و یا بمب های ناپالم در کل تا ۱۰۰۰ الی ۱۲۰۰ کیلوگرم سلاح را حمل کند از این نسخه ۱۸۵ فروند تولید و تحویل نیروی هوایی شوروی شد
نسخه ای ضعیف تر هم از این بالگرد تولید شد که دارای ۴ جایگاه تسلیحاتی بود و بجز توپ اصلی تنها قادر به حمل راکت و بمب های ۱۰۰ کیلوگرمی بود
در چین بالگرد در دو نسخه هاربین Z-5 که نسخه ترابری لود و نسخه هاربین Z-5S که نسخه تهاجمی بود نیز تولید شد ، همچنین برخی کشورهای عضو ورشو مانند چکسلواکی این بالگرد را تحت امتیاز مونتاژ و حتی صادر کردندثرتری برخوردار بود این نسخه بر پایه میل -۴ ای تولید شده بود و در زمان خود یک بالگرد تهاجمی تمام عیار بحساب و دارای سیستم سلاح کا -۴ وی بود که در انزمان یک سیستم تسلیحاتی بسیار پیچیده بحساب می امد که شامل چهار فروند موشک ۹M17M ATGM بود
در زیر بالچه های تسلیحاتی خود دارای ۶ جایگاه حمل تسلیحات بود که میتوانست ترکیبی شامل ۶ راکت انداز UB-16-57U را حمل کند یا بجای ان ۶ بمب ۱۰۰ کیلوگرمی یا ۴ بمب ۲۵۰ کیلوگرمی ویا ترکیبی از راکت انداز به همراه بمب ۱۰۰ کیلوگرمی را حمل کند و یا بمب های ناپالم در کل تا ۱۰۰۰ الی ۱۲۰۰ کیلوگرم سلاح را حمل کند از این نسخه ۱۸۵ فروند تولید و تحویل نیروی هوایی شوروی شد
نسخه ای ضعیف تر هم از این بالگرد تولید شد که دارای ۴ جایگاه تسلیحاتی بود و بجز توپ اصلی تنها قادر به حمل راکت و بمب های ۱۰۰ کیلوگرمی بود
در چین بالگرد در دو نسخه هاربین Z-5 که نسخه ترابری لود و نسخه هاربین Z-5S که نسخه تهاجمی بود نیز تولید شد ، همچنین برخی کشورهای عضو ورشو مانند چکسلواکی این بالگرد را تحت امتیاز مونتاژ و حتی صادر کردند

چین این بالگرد را با نام زد۵ تولید کرد که برای مدتها اصلیترین بالگرد ارتش چین بود. چین حدود ۶۰۰ فروند زد۵ تولید کرد که برخی از انها صادر هم شد

مدل های مختلف:

  • نسخه تولید اولیه Mi-4
  • میل -۴ هاند A
    نسخه ترابری و حمل و نقل
  • میل -۴ AV
    نسخه تهاجمی بر اساس بالگرد میل ۴،نسخه ای تولید شد
  • نسخه جی اف :
    نسخه تهاجمی دانگرید شده جهت بازار صادرات
  • نسخه ال :
    نسخه ای که جهت امبولانس بود
  • نسخه وی ال
    جهت اطفای حریق
  • نسخه -ام
    نسخه گشت دریایی و ضد زیر دریایی
  • نسخه ام ایی
    نسخه ضعیف شده گشت دریایی وضد زیردریایی برای بازار صادرات
  • نسخه وی ام
    نسخه ای بر پایه ام جهت رله دریایی
  • نسخه ام ار
    نسخه پیش اخطار جهت استقرار در ناوهای اتحاد شوروی که دارای رادار روبین وی بجای کورس ام بود
  • نسخه وی پی
    نسخه پزشکی با توان جابجایی ۱۱بیمار به علاوه هشت برانکارد و یک پزشک
  • نسخه پی ال
    نسخه ضد زیر دریایی
  • نسخه اس
    بالگرد وی ای پی
  • نسخه کا اچ
    نسخه سم پاش جهت زراعت
  • نسخه بی تی
    نسخه مین جمع کن

برخی از مشخصات بالگرد به این شرح بود:

  • تعداد خدمه : بسته به مدل یک یا دو نفر
  • موتور : یک دستگاه موتور پیستونی از نوع شعاعی که دارای ۱۶۷۵ اسب بخارقدرت بود در برخی از نسخه یک موتور پیستونی با توان ۱۲۵۰ اسب بخار و در نسخه های صادراتی دارای ۱۰۵۰ اسب بخار قدرت
  • حداکثر سرعت بالگرد : ۱۸۵ کیلومتر در برخی نسخه ها ۲۰۵ کیلومتر در ساعت
  • وزن خالی بالگرد ۵۱۰۰ کیلوگرم
  • حداکثر وزن برخاست ۷۵۵۰ کیلوگرم
  • برد : ۵۰۰ کیلومتر
  • حداکثر ارتفاع ۵۵۰۰ متر
  • طول بالگرد : ۱۶/۸۰ متر
  • ارتفاع : ۴/۴۰ متر
  • کشورهای کاربر : اتحاد جماهیر شوروی- چین -چکسلواکی -لهستان -رومانی -البانی-المان-بلغارستان -مجارستان -یوگسلاوی-کوب -کره شمالی و دیگر کشورهای خریدار تجهیزات شوروی

نویسنده: مینا گلرو

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید